Featured People

“ธเนศ มั่นน้อย” กับภารกิจเพื่อทะเลในฝันและอันดามันของเรา

“ธเนศ มั่นน้อย” กับภารกิจเพื่อทะเลในฝันและอันดามันของเรา

บทสัมภาษณ์ในฉบับนี้ เราจะพาไปรู้จักกับหน่วยงานศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลที่ 5 โดย คุณธเนศ มั่นน้อย ผู้อำนวยการศูนย์ฯ ให้โอกาสเราได้เข้าพบ ณ สำนักงานที่ตั้งอยู่ ณ ปลายแหลมพันวา สาเหตุที่เราพามาทำความรู้จักกับศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลที่ 5เพื่อสะท้อนมุมมองและพูดคุยในข้อเท็จจริง ของหน่วยงานและบุคคลที่ทุ่มเททั้งชีวิตในการทำงาน เพื่อดูแลทรัพยากรตามแนวชายฝั่งและท้องทะเล เนื่องจากเรามองว่าการรับรู้โดยทั่วไป เกี่ยวกับเกาะภูเก็ต ณ ท้องทะเลอันดามัน จะเป็นในลักษณะยกย่องว่า เป็นพื้นที่ซึ่งมีธรรมชาติที่สมบูรณ์ สวยงาม และเป็นสมบัติล้ำค่าที่สร้างเงินสร้างรายได้ให้กับผู้คน แต่หากนำไปเปรียบเทียบกับประเด็นในด้านการดูแลอนุรักษ์ธรรมชาติของภูเก็ต กลับดูบางเบา และแทบจะไม่มีความสำคัญ ซึ่งโดยแท้จริงแล้วธรรมชาติของภูเก็ต ณ ปัจจุบัน มีความเปราะบางอย่างมาก เพราะการใช้ทรัพยากรที่มากขึ้นเรื่อยๆ อะไรคือสถานการณ์ในปัจจุบัน และเราจะสามารถมีส่วนร่วมในการดูแลธรรมชาติของทะเลภูเก็ตได้อย่างไรบ้าง

“ธเนศ มั่นน้อย” กับภารกิจเพื่อทะเลในฝันและอันดามันของเราภารกิจของศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลที่ 5

ผอ.ธเนศ เล่าว่า ศูนย์เป็นหน่วยงานราชการส่วนกลาง ที่ตั้งอยู่ในภูมิภาค สังกัดกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เราทำงานเสมือน”ผู้พิทักษ์”ที่มีบทบาทในการสอดส่องดูแลแนวชายฝั่งทะเล ซึ่งศูนย์นั้นรับผิดชอบฝั่งทะเลอันดามัน ที่มีพื้นที่ชายฝั่งยาวประมาณ 585 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ทะเลอันดามัน 3 จังหวัดจาก 6 จังหวัด ตั้งแต่ จังหวัดภูเก็ต จังหวัดพังงา และจังหวัดระนอง โดยภารกิจหลัก อยู่ 3 ด้าน คือ ด้านการคุ้มครองป้องกันการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ จริงๆก็คือการสงวน ถึงแม้ว่ากรมเองยังไม่มีกฎหมายเป็นของตนเอง แต่เราก็ได้รับมอบอำนาจจากกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งจำเป็นที่จะต้องบังคับใช้ให้จริงจัง และเป็นธรรม ปัญหาการทำลายทรัพยากรโดยเฉพาะในทะเลนั้นเกิดจากมนุษย์เสียส่วนใหญ่ หลายครั้งที่จับกุมผู้ลักลอบกระทำความผิด เช่น การใช้เครื่องมืออวนลากทำการประมงในเขต 3,000 เมตร เป็นต้น แต่ก็เป็นข้อบ่งชี้ได้ถึงความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ ด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟู พื้นที่ในทะเลที่มีความอุดมสมบูรณ์ ได้แก่ พื้นที่แหล่งหญ้าทะเล พื้นที่แหล่งปะการัง ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ นั้น จำเป็นที่จะต้องอนุรักษ์ไว้ ซึ่งสามารถใช้ประโยชน์ได้แต่ต้องมีการควบคุมเพื่อมิให้เกิดการใช้อย่างฟุ่มเฟือยหรือจนเกิดผลกระทบต่อทรัพยากร

อย่างไรก็ตามการฟื้นฟูจึงเป็นภารกิจหนึ่งที่จะต้องเข้ามาแก้ไข เยียวยาในบางพื้นที่ที่สุ่มเสี่ยง หรือสูญเสีย ของทรัพยากร เช่น การเก็บขยะใต้ทะเล ซึ่งปัญหาขยะในทะเลนับวันจะเกิดผลกระทบขึ้นเรื่อยๆ ปัจจุบันยังเป็นปัญหาในระดับนานาชาติเลยก็ว่าได้ ตลอดจนการฟื้นฟูหญ้าทะเลโดยการปลูกขยายเพิ่มจำนวนและพื้นที่ รวมทั้งการปลูกปะการัง ที่ได้รับผลกระทบจากการถูกทำลาย หรือจากการใช้ประโยชน์ทางการประมงหรือการท่องเที่ยว ตามวิธี และการแนะนำของนักวิชาการของกรม ด้านการส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ในแต่ละปีเรามีการจัดฝึกอบรมและจัดกิจกรรมให้กับประชาชน สมาชิกเครือข่าย นักเรียน นิสิต นักศึกษา และผู้ประกอบการอาชีพต่างๆ เช่น การฝึกอบรม “ค่ายเยาวชนคนรักษ์ทะเลไทย” การเสริมสร้างให้ความรู้ “หลักสูตรให้ความรู้แก่มัคคุเทศก์และผู้ประกอบการ” เกี่ยวกับประเด็นการให้ข้อมูลที่ถูกต้องในการใช้ทรัพยากรทางธรรมชาติของนักท่องเที่ยว รวมถึงร่วมจัดกิจกรรมที่กลุ่มผู้ประกอบการท่องเที่ยวดำน้ำ และหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องรวมตัวโดยใช้ชื่อว่า “ Go-Eco Phuket” จัดกิจกรรมเก็บขยะใต้ทะเล ซึ่งเป็นงานที่จัดต่อเนื่องทุกปี และประสบความสำเร็จอย่างมาก

เมื่ออันดามันเปลี่ยนไป…

เนื่องจากทางศูนย์มีเจ้าหน้าที่เพียง30กว่าคน การที่จะดูแลพื้นที่ได้อย่างทั่วถึงจึงเกิดขึ้นได้ยาก แต่เราก็มีเครือข่ายภาคประชาชน ที่ช่วยกันดูแลและแจ้งเบาะแสมาให้ ด้วยสถานการณ์ในปัจจุบันสภาพนิเวศตามแนวชายฝั่งและท้องทะเลอยู่ในระดับที่น่าเป็นห่วง อันเกิดจากการกระทำของมนุษย์ เช่น การทิ้งขยะลงไปในทะเล, การทำประมงโดยใช้เครื่องมือแบบขาดความรับผิดชอบ,การดำน้ำแบบผิดวิธีทำลายแนวปะการัง นับวันยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ และทราบหรือไม่ว่าการที่โลมา หรือพะยูน เสียชีวิตเกิดจากการกลืนกินถุงพลาสติกใต้ท้องทะเล หรือการวางแนวปะการังเทียมกว่าจะโตสวยงาม ต้องใช้เวลาเกินกว่า 10 ปี ทั้งที่ทรัพยากรที่ถูกทำลายใช้เวลาแค่ไม่กี่นาที ซึ่งวิธีหาทางแก้ไขปัญหามีเพียงประชาชนเท่านั้นที่จะแก้ไขได้ เพราะเป็นผู้ที่อยู่ในพื้นที่และเข้าใจสถานการณ์ เรามักพูดเสมอว่าเกาะภูเก็ตเป็นสมบัติที่ล้ำค่าของทุกคน ดังนั้น ทุกคนที่มีส่วนเกี่ยวข้องก็ควรที่จะช่วยกันรักษาสมบัติชิ้นนี้ให้ดีที่สุด เพราะสิ่งใดที่เราใช้ทุกวันๆ หากแต่ว่าเราไม่เคยเหลียวแล สักวันหนึ่งอาจจะเสื่อมโทรมจนยากเกินจะเยียวยาในภายหลังได้

ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

ทางศูนย์ตระหนักและเข้าใจดีว่าเรื่องการท่องเที่ยวมีความสำคัญเป็นอันดับแรกสำหรับภูเก็ต เป็นสิ่งที่หล่อเลี้ยงระบบเศรษฐกิจ ถึงแม้ว่าทางเราจะไม่ได้มีหน้าที่ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยตรง แต่เราก็ให้การสนับสนุนเสมอมา จากการสำรวจพื้นที่ธรรมชาติของภูเก็ต แม้ว่าสถานที่ยอดนิยมทางการท่องเที่ยวจะเริ่มมีความเสื่อมโทรมลงบ้าง แต่ยังมีพื้นที่เกาะบริวารต่างๆ ที่มีความสมบูรณ์และสวยงามอีกมาก ซึ่งทางศูนย์มีแผนการณ์ในอนาคตที่จะขอการสนับสนุนจากส่วนราชการท้องถิ่นในการส่งเสริมสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ โดยจะเน้นให้เป็นการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ตามเกาะแก่ง โดยเราจะเน้นให้เป็นการท่องเที่ยวเพื่อเรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติอย่างแท้จริง ซึ่งเราคาดหวังว่าการส่งเสริมให้เกิดนักท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ เป็นความสำเร็จที่ยั่งยืน เพราะเขาเหล่านั้นจะส่งต่อทัศนคติและค่านิยมในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลไปสู่คนรุ่นต่อๆ ไป

“ธเนศ มั่นน้อย” กับภารกิจเพื่อทะเลในฝันและอันดามันของเรา

อนุรักษ์แบบมีเรื่องราว

กิจกรรมด้านงานอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งทะเลของภูเก็ต มีการจัดขึ้นเป็นจำนวนมากจากทั้งภาครัฐและเอกชน ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ดีมาก แต่ในมุมมองส่วนตัว หากเราต้องการหวังผลในระยะยาว ควรจะเพิ่มเรื่องราวและความผูกพันเข้าไป ยกตัวอย่างเช่น กรณีการปล่อยเต่าคืนสู่ทะเล ผู้เข้าร่วมงานจะสนใจเฉพาะวันงาน และเมื่อปล่อยเต่าไปแล้วเราก็จะลืมเลือน แต่หากเราเพิ่มให้มีการอนุบาลเต่าทะเล โดยให้ผู้ที่สนใจช่วยในค่าใช้จ่ายในการดูแล และมีฐานะเสมือนเป็นเจ้าของหรือเป็นพ่อแม่บุญธรรมเต่าทะเลตัวนั้น ทางเราก็จะบันทึกข้อมูลและฝังไมโครชิป ซึ่งในอนาคตนั้นหากเต่าทะเลที่เราอุปการะถูกปล่อยไป มีคนไปพบเจอ และตรวจสอบแล้วมีรหัสตรงกับของตนเอง ซึ่งจะเชื่อว่าเรื่องราวแบบนี้มีคุณค่าและเพิ่มความหวงแหนในทรัพยากรธรรมชาติมากขึ้น และแนวคิดแบบนี้สามารถนำไปใช้ได้กับโครงการอนุรักษ์ด้านอื่นๆ เช่น การปลูกป่าชายเลน หรือการปลูกปะการัง เป็นต้น

ฝากถึงประชาชนและนักท่องเที่ยว

ผมเองไม่ใช่ชาวภูเก็ต และพึ่งมารับหน้าที่ได้เพียงประมาณ2ปี แต่เมื่อผมได้มาลงพื้นที่ ได้คลุกคลีกับธรรมชาติของภูเก็ต ผมรู้สึกทึ่งในความมหัศจรรย์และความสมบูรณ์ของทรัพยากร ผมจึงมีคำขวัญในการทำงานขององค์กรเราว่า “ทะเลในฝัน อันดามันของเรา” เพื่อเน้นย้ำในภารกิจของเราที่จะเก็บ ภูเก็ตเป็นทะเลในฝันของทุกคนที่ได้มาเยือน ทั้งในความทรงจำและความเป็นจริง ให้ผู้ที่ได้มาเยือนอยากกลับมาอีก และอยากวิงวอนให้ทุกคนที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งผู้ที่ทำธุรกิจหรือมาท่องเที่ยว ให้เพิ่มความรับผิดชอบต่อเกาะของเราให้มากขึ้น ให้มองธรรมชาติเป็นมิตรของเรา ที่จะต้องใช้อย่างถ้อยทีถ้อยอาศัย เพื่อความคุ้มค่า และยั่งยืนต่อไป

ศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 5 

51/127 หมู่ 8 ต.วิชิต อ.เมือง จ.ภูเก็ต 83000

โทร 076 393 566


http://tv.phuketindex.com/director-of-coastal-resources-conservation-center-5-2210.html

ร่วมแสดงความคิดเห็น

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.